materiały partnera
Pracodawca może wymagać od pracowników estetycznego wyglądu i noszenia określonego stroju – powinno to być jednak uzasadnione interesem przedsiębiorstwa. Co zatem może, a czego nie ma prawa nakazać zatrudniający w kwestii ubioru w miejscu pracy?
Dress code to inaczej zbiór zasad dotyczących ubioru w miejscu pracy oraz ogólnego wyglądu pracowników. Powinny one zostać zebrane przez pracodawcę w formie ustnej lub pisemnej. Jeśli w danej organizacji obowiązują konkretne zasady ubiory, pracodawca ma obowiązek poinformować o nich nowego pracownika, zanim jeszcze zostanie zawarta umowa.
Kodeks pracy nie zawiera konkretnych przepisów dotyczących ubioru, jednak umożliwia pracodawcy ustalenie zasad porządkowych w miejscu pracy – m.in. obowiązującego w nim stroju. Związane z nim zasady powinny zostać ujęte w wewnętrznym regulaminie firmy. W przypadku nieprzestrzegania reguł związanych z ubiorem określonych w tym dokumencie zatrudniający może też nakładać na pracowników pewne kary, np. w formie upomnienia czy zmniejszenia wysokości premii uznaniowej. Dopiero w szczególnych przypadkach, w których strój konkretnego pracownika wpływa negatywnie na interesy oraz wizerunek przedsiębiorstwa, pracodawca ma prawo rozwiązać z nim umowę w trybie dyscyplinarnym.
Pracodawca może narzucić pracownikom konkretny dress code, np. poprzez określenie w regulaminie pracy dopuszczalnych i niedozwolonych elementów ubioru. Ma on prawo wymagać estetycznego, schludnego wyglądu, który przekłada się na wizerunek firmy – np. unikania noszenia zbyt wyzywającej lub swobodnej odzieży. Zatrudniający może też narzucić pracownikom konkretny styl ubioru – np. casual, formal czy business wear. Wiele zależy od charakteru wykonywanej pracy – przykładowo, bardziej formalny dress code dotyczy głównie tych zawodów, w których kontakty z kontrahentami i klientami są szczególnie częste. Świadczy on wówczas o profesjonalizmie i szacunku do rozmówcy. Niekiedy pracodawcy proponują pracownikom jeden wspólny akcent w ubiorze, który wskazuje na związek z danym przedsiębiorstwem – np. apaszki w takiej samej kolorystyce dla wszystkich pracowników. Nie mogą oni natomiast oczekiwać od zatrudnionych osób noszenia stroju, który w jakikolwiek sposób ich ośmiesza, narusza ich godność i dobra osobiste lub przekracza pewne granice dobrego smaku. Wymagany strój nie może też dyskryminować pracownika ze względu na cechy osobiste ani skutkować pozyskiwaniem jego wrażliwych danych (nawet nieświadomym) – ma to związek m.in. z przepisami RODO.
Służbowy ubiór pracownika powinien być dostosowany do charakteru realizowanych obowiązków. Ważne jednak, aby umożliwiał on jednocześnie swobodne poruszanie się i nie ograniczał ruchów. Oznacza to, że poszczególne elementy stroju do pracy mogą różnić się w zależności od zajmowanego stanowiska. Wspólnym elementem ubioru wszystkich pracowników jest zazwyczaj zbliżona kolorystyka lub niewielkie firmowe logo, np. na piersi.
Dress code nie powinien być mylony z obowiązkową odzieżą ochronną lub odzieżą roboczą. W przypadku stanowisk, na których konieczne jest noszenie takiego ubioru, pracodawca jest zobowiązany zagwarantować pracownikom właściwe stroje oraz środki ochrony.
Pracodawca ma prawo ustalić obowiązujący w firmie dress code – a związane z nim zasady powinny zostać zebrane w wewnętrznym regulaminie przedsiębiorstwa. Wymagany strój nie może jednak w żadnym stopniu naruszać dóbr osobistych ani godności pracownika czy przekraczać granic dobrego smaku. Najczęściej zatrudniający oczekują od pracowników po prostu schludnego, czystego i estetycznego wygląd – nie zawsze narzucają konkretny styl ubioru czy element odzieży. Popularną praktyką jest natomiast zapewnienie wszystkim pracownikom jednego wspólnego akcentu ubioru, który wskazuje na przynależność do danej firmy – np. takiej samej apaszki czy T-shirtu z logo marki.