Do Krajowego rejestru dobrych praktyk w ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego trafiły cztery nowe pozycje, które wyróżniają się szczególnym zaangażowaniem lokalnych społeczności w pielęgnowanie tradycji. Wśród wyróżnionych znalazło się Misterium Męki Pańskiej w Policach-Jasienicy – współczesna kontynuacja wielowiekowej tradycji pasyjnej sięgającej XV wieku.

Jasienickie Misterium to nie tylko spektakl religijny, ale przede wszystkim żywy przykład tego, jak lokalne społeczności potrafią przywracać do życia zapomniane tradycje. Historia przedstawień pasyjnych w Jasienicy związana jest z dawnym klasztorem wiktorynów, którego początki działalności kulturalnej datuje się na XV stulecie. Kluczową postacią dla tego dziedzictwa był Johannes Reborch, który w 1476 roku spisał średniowieczny utwór pasyjny „Bordesholmer Marienklage" – Lament Maryjny z Bordesholm. To właśnie ten tekst wystawiany był w miejscowym klasztorze, stanowiąc fundament lokalnej tradycji teatralnej.

Po reformacji i likwidacji klasztoru tradycja pasyjnych przedstawień zanikła na długie wieki. Dopiero w XXI wieku, dzięki determinacji i zaangażowaniu mieszkańców Jasienicy i okolic, udało się ją przywrócić. Od 2013 roku, z przerwą spowodowaną pandemią COVID-19, w przestrzeni dawnego zespołu poklasztornego organizowane jest coroczne plenerowe Misterium Męki Pańskiej. Wydarzenie to stało się integralną częścią lokalnej tożsamości i ważnym punktem w kalendarzu kulturalnym regionu.

W widowisku bierze udział ponad 100 osób – od najmłodszych mieszkańców po seniorów. Uczestnicy wcielają się w postacie biblijne i wspólnie odtwarzają wydarzenia związane z męką, śmiercią i zmartwychwstaniem Jezusa Chrystusa. Przygotowanie przedstawienia to proces wielomiesięczny, wymagający zaangażowania wielu osób i wsparcia, instytucji, firm i stowarzyszeń.

Obok jasienickiego Misterium do rejestru dobrych praktyk trafiły także: Barbórka Górników Cementowni ODRA w Opolu, Międzywojewódzki konkurs Sztuka ludowa Pałuk w twórczości dzieci, młodzieży i ich opiekunów w Wągrowcu oraz Pielęgnowanie tradycji tatarskich w Studziance. Każda z tych praktyk reprezentuje inne oblicze polskiego dziedzictwa niematerialnego – od tradycji górniczych, przez edukację artystyczną, po kultywowanie tradycji mniejszości narodowych.

Warto przypomnieć, że równocześnie Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego wzbogaciła się o dwa nowe elementy: Pszczelarstwo na Śląsku Opolskim oraz Tradycję wykonywania światów i ozdób z opłatka na Lubelszczyźnie. To kolejny dowód na bogactwo i różnorodność polskich tradycji regionalnych.

Krajowy rejestr dobrych praktyk w ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego odgrywa istotną rolę jako platforma wymiany doświadczeń oraz inspiracji dla instytucji, organizacji, stowarzyszeń i wspólnot zaangażowanych w ochronę dziedzictwa. Obecnie rejestr liczy 18 pozycji. Za jego prowadzenie odpowiada Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego we współpracy z Narodowym Instytutem Dziedzictwa.

Polska, ratyfikując Konwencję UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego, zobowiązała się do prowadzenia inwentaryzacji tradycji obecnych na swoim terytorium. Wpisy na Krajową listę oraz do rejestru dobrych praktyk pozwalają na dokumentowanie różnorodnych praktyk kulturowych, promują ich ochronę i zachęcają do kontynuacji. Co istotne, wszystkie społeczności, grupy i osoby praktykujące tradycje niematerialnego dziedzictwa mogą zgłaszać swoje propozycje do wpisu.

Wpisanie Misterium Męki Pańskiej w Jasienicy do krajowego rejestru to nie tylko prestiżowe wyróżnienie, ale przede wszystkim uznanie dla wieloletniego wysiłku lokalnej społeczności, która udowodniła, że nawet zapomniane tradycje można z powodzeniem przywrócić do życia i uczynić je ważnym elementem współczesnej kultury regionalnej.