Rozdzielność majątkowa a kredyt hipoteczny to temat, który coraz częściej pojawia się w rozmowach małżonków planujących zakup nieruchomości lub refinansowanie zobowiązań. Wiele osób decyduje się na rozdzielność majątkową, chcąc zabezpieczyć swój majątek osobisty, jednak nie zawsze zdaje sobie sprawę z tego, jak taki ustrój wpływa na relacje z bankiem. W praktyce kredyt hipoteczny rządzi się własnymi zasadami, a zapisy w umowie małżeńskiej nie zawsze są decydujące. W tym artykule wyjaśniamy, jak rozdzielność majątkowa oddziałuje na kredyt hipoteczny i na co zwrócić szczególną uwagę.
Rozdzielność majątkowa oznacza, że każdy z małżonków posiada własny majątek i samodzielnie odpowiada za swoje zobowiązania. Z punktu widzenia prawa rodzinnego brzmi to jasno, jednak rozdzielność majątkowa a kredyt hipoteczny to zagadnienie bardziej złożone.
Bank, udzielając kredytu, analizuje nie tylko ustrój majątkowy, ale przede wszystkim to, kto jest stroną umowy kredytowej. Jeżeli oboje małżonkowie podpisują umowę, to niezależnie od rozdzielności ponoszą solidarną odpowiedzialność za spłatę zobowiązania. Rozdzielność nie chroni więc automatycznie przed długiem wynikającym z kredytu hipotecznego.
Częstą sytuacją jest zaciągnięcie kredytu tylko przez jednego małżonka. W takim przypadku rozdzielność majątkowa a kredyt hipoteczny działa na korzyść drugiej strony – co do zasady nie odpowiada ona za zobowiązanie, jeśli nie jest współkredytobiorcą ani poręczycielem.
Problem pojawia się jednak wtedy, gdy kredyt dotyczy nieruchomości, z której korzystają oboje małżonkowie lub która służy zaspokajaniu potrzeb rodziny. Banki często wymagają wtedy zgody drugiego małżonka albo ustanowienia zabezpieczeń, co w praktyce może pośrednio wiązać go z kredytem.
Zakup nieruchomości przez małżonków przy rozdzielności majątkowej wymaga precyzyjnego określenia udziałów. Rozdzielność majątkowa a kredyt hipoteczny w takim wariancie oznacza, że każdy z małżonków nabywa udział odpowiadający jego wkładowi finansowemu lub ustaleniom umownym.
Jeżeli kredyt hipoteczny zaciągają oboje, bank traktuje ich jak współdłużników, nawet jeśli udziały w nieruchomości są nierówne. To częsty błąd – wiele osób zakłada, że mniejszy udział oznacza mniejszą odpowiedzialność. Dla banku kluczowa jest umowa kredytowa, a nie wewnętrzne ustalenia między małżonkami.
Po rozwodzie temat kredytu często staje się źródłem poważnych konfliktów. Rozdzielność majątkowa a kredyt hipoteczny nie rozwiązuje automatycznie problemu wspólnego długu. Jeżeli oboje byli kredytobiorcami, bank nadal może dochodzić spłaty od każdego z nich – niezależnie od podziału majątku czy orzeczeń sądu rodzinnego.
Zmiana odpowiedzialności wymaga zgody banku, np. poprzez aneks do umowy lub przejęcie długu przez jednego z byłych małżonków. Bez takiej zgody formalna rozdzielność i rozwód nie mają wpływu na relację kredytową.
Jednym z najczęstszych błędów jest przekonanie, że rozdzielność majątkowa a kredyt hipoteczny automatycznie się wykluczają. W praktyce rozdzielność chroni majątek osobisty tylko w określonym zakresie i nie zwalnia z odpowiedzialności wynikającej z podpisanych umów.
Ryzykiem jest także brak analizy umowy kredytowej przed jej podpisaniem. Klauzule dotyczące solidarnej odpowiedzialności czy zabezpieczeń mogą mieć długofalowe skutki finansowe, szczególnie w razie kryzysu małżeńskiego.
Ze względu na złożoność zagadnienia rozdzielność majątkowa a kredyt hipoteczny warto skonsultować z prawnikiem jeszcze przed podpisaniem umowy z bankiem. Pozwala to uniknąć błędów, które mogą kosztować lata sporów i wysokie zobowiązania finansowe.
Dowiedz się więcej na: Tomasz Walczak - Kancelaria Radcy Prawnego
