Zamknij

Police: pomnik pamięci macedońskich uchodźców

mah
17:05, 19.11.2026 Aktualizacja: 17:11, 19.11.2026
Police: pomnik pamięci macedońskich uchodźców

19 listopada na Cmentarzu Komunalnym w Policach odsłonięto pomnik upamiętniający Macedończyków, którzy wywiezieni jako dzieci z Grecji do Polski w latach 1948-1949, w Policach odnaleźli swój nowy dom. Dla niektórych Police są miejscem wiecznego spoczynku.

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"3694","portal":"police24.pl"}

W uroczystości wzięli udział przedstawiciele macedońskich władz i diaspory: Jasmin Kahil, ambasador Republiki Macedonii Północnej w Polsce, Goran Sadikarijo, dyrektor Centrum Holokaustu w Macedonii, wraz z Mają Nanou, ojciec Oliwer z Cerkwi Macedońskiej w Berlinie oraz Petro Aleksowski, senator Światowego Kongresu Macedońskiego i współautor pomnika, sam będący synem uchodźcy. Obecny był też Leonidas Gogarowski – Policzanin, najstarszy żyjący w Polsce macedoński uchodźca z Grecji. Stronę gospodarzy reprezentowali ksiądz kanonik Waldemar Szczurowski, burmistrz Polic Krystian Kowalewski z zastępcami Magdaleną Sosnowską i Radosławem Mikołajczykiem, przewodniczący Rady Powiatu Janusz Szwyd oraz starosta policki Shivan Fate. Na uroczystość przybyli również mieszkańcy Polic i potomkowie macedońskich uchodźców z Grecji.

"Przerwane dzieciństwo" sprzed 75 lat

Ambasador Jasmin Kahil przypomniał dramatyczne losy dzieci, które zostały zmuszone do opuszczenia Macedonii Egejskiej ponad siedem dekad temu. Jak mówił, wśród uchodźców znalazło się wiele dzieci, które zamiast beztrosko dorastać, "stanęli w obliczu strachu przed wojną, rozłąką z bliskimi i niepewnością życia uchodźcy", a wielu z nich nigdy nie zobaczyło już swoich rodzinnych wiosek.

- Wielu z nich nigdy już nie zobaczyło swoich rodzinnych wiosek, domów rodzinnych i miejsc w których stawiali pierwsze kroki. Odsłonięciem tego pomnika upamiętniamy nie tylko wydarzenie historyczne, dziś oddajemy hołd ludzkim losom, przerwanemu dzieciństwu, rozdzielonym rodzinom - mówił Jasmin Kahil.

Ambasador podkreślił rolę Polski, która mimo własnych powojennych zniszczeń okazała solidarność przybyszom: "Polacy, którzy sami doświadczali cierpienia i zniszczeń II wojny światowej, okazali solidarność i człowieczeństwo wobec osób zmuszonych do opuszczenia Ojczyzny". Dodał, że to właśnie Police stały się jednym z najważniejszych miejsc w tej historii, oferując schronienie, edukację i szansę na nowy początek.

- Pomnik, który dzisiaj odsłaniamy, to symbol pamięci, wdzięczności i szacunku, dla wszystkich, których życie zabrało daleko od ich Ojczyzny. Jednocześnie pomnik ten przypomina również, że za każdym wydarzeniem historycznym stoją prawdziwi ludzie z własnymi imionami, rodzinami, marzeniami i wspomnieniami - mówił Jasmin Kahil, Ambasador Republiki Macedonii Północnej w Polsce.

Z pociągów, ze statków wysiadły zlęknione
Od ojców, od matek ciemną nocą zabrane
Macedończykami z Grecji jesteśmy - szeptały
W Polsce nowe życie i dom dostały
W Policach ich prochy i legenda żywa!

Petro Aleksowski

Głosy gospodarzy: duma i pamięć

Burmistrz Krystian Kowalewski mówił o znaczeniu pielęgnowania historycznej pamięci w niespokojnych czasach, podkreślając dumę z postawy poprzednich pokoleń mieszkańców, którzy "zdali egzamin i wykazali się człowieczeństwem" wobec macedońskich dzieci.

Starosta policki Shivan Fate, sam przybyły do Polski niemal 30 lat temu z regionu dotkniętego wojną, odniósł się do uniwersalnego wymiaru tej historii, zauważając, że "można urodzić się w innej Ojczyźnie ale druga może nas wychować".

Dzieci wojny domowej w Grecji

Podczas wojny domowej w Grecji do Polski trafiły dzieci pochodzenia greckiego i macedońskiego z Macedonii Egejskiej, regionu, który znalazł się w granicach Grecji w 1913 roku. Komuniści wymyślili ewakuację dzieci, oficjalnie, by je ocalić – od wojny, głodu, śmierci. Był też inny powód. Zabrane od rodziców dzieci, miały być szkolone na współczesnych „janczarów”. Najstarsze z nich odsyłano na front z krajów, do których je wcześniej ewakuowano. Jedynie Polska nie wyraziła na to zgody. Dzieci Macedońskie, w przeciwieństwie do Greckich kolegów, nie zostały po wojnie uznane przez Grecję za obywateli tego kraju, wobec czego zostały zmuszone do pozostania w Polsce.

(mah)
Dalszy ciąg materiału pod wideo ↓

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
Nie przegap żadnego newsa, zaobserwuj nas na
GOOGLE NEWS
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
0%